![\"etapy](\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/objawy-wypalenie-zawodowe.webp\")
<\/figure>\n\n\n\nWypalenie zawodowe – przyczyny<\/h2>\n\n\n\n
Przyczyny wypalenia zawodowego mo\u017cna podzieli\u0107 na indywidualne (osobowo\u015bciowe) oraz spo\u0142eczne – wynikaj\u0105ce z funkcjonowania \u015brodowiska pracy [3,4].<\/p>\n\n\n\n
Przyczyny wypalenia zawodowego:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- d\u0142ugotrwa\u0142y stres w pracy<\/li>\n\n\n\n
- zbyt wiele obowi\u0105zk\u00f3w lub monotonia wykonywanych czynno\u015bci<\/li>\n\n\n\n
- niemo\u017cno\u015b\u0107 sprostania wymaganiom<\/li>\n\n\n\n
- d\u0142ugotrwa\u0142e poczucie presji czasu<\/li>\n\n\n\n
- brak satysfakcji z pracy<\/li>\n\n\n\n
- brak jasnych granic mi\u0119dzy prac\u0105, a \u017cyciem prywatnym<\/li>\n\n\n\n
- niska samoocena<\/a><\/li>\n\n\n\n
- nadmierne uto\u017csamianie si\u0119 z pozycj\u0105 zawodow\u0105<\/li>\n\n\n\n
- brak odpoczynku<\/li>\n\n\n\n
- nadmierna tendencja do rywalizacji<\/li>\n\n\n\n
- niskie wynagrodzenie<\/li>\n\n\n\n
- toksyczne \u015brodowisko i relacje w miejscu pracy<\/li>\n\n\n\n
- przedmiotowe traktowanie innych<\/li>\n\n\n\n
- mobbing<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
![\"wypalenie](\"data:image\/svg+xml;base64,PHN2ZyB3aWR0aD0iMSIgaGVpZ2h0PSIxIiB4bWxucz0iaHR0cDovL3d3dy53My5vcmcvMjAwMC9zdmciPjwvc3ZnPg==\")
<\/figure>\n\n\n\nWypalenie zawodowe – objawy<\/h2>\n\n\n\n
Objawy wypalenia zawodowego mo\u017cna podzieli\u0107 na 4 kategorie: fizyczne, emocjonalne i behawioralne, rodzinne i spo\u0142eczne, oraz zwi\u0105zane z prac\u0105 [4]:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Fizyczne\n
- \n
- chroniczne zm\u0119czenie<\/li>\n\n\n\n
- zaniedbywanie aktywno\u015bci fizycznej<\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia snu<\/a><\/li>\n\n\n\n
- zaburzenia wagi i apetytu<\/li>\n\n\n\n
- obni\u017cone libido<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3le szyi i plec\u00f3w<\/li>\n\n\n\n
- mrowienie\/dr\u0119twienie<\/li>\n\n\n\n
- b\u00f3l g\u0142owy<\/li>\n\n\n\n
- problemy \u017co\u0142\u0105dkowo-jelitowe<\/li>\n\n\n\n
- trudno\u015bci z oddychaniem<\/li>\n\n\n\n
- wra\u017cliwo\u015b\u0107 na b\u00f3l<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n
- Emocjonalne i behawioralne\n
- \n
- wyczerpanie emocjonalne<\/li>\n\n\n\n
- trudno\u015b\u0107 w odpoczynku i regeneracji<\/li>\n\n\n\n
- obni\u017cony nastr\u00f3j<\/li>\n\n\n\n
- utrzymuj\u0105ce si\u0119 poczucie znu\u017cenia<\/li>\n\n\n\n
- negatywne my\u015bli<\/li>\n\n\n\n
- nawracaj\u0105ce trudne emocje jak np. l\u0119k i niech\u0119\u0107<\/li>\n\n\n\n
- poczucie bezradno\u015bci i pustki<\/li>\n\n\n\n
- poczucie osamotnienia<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n
- Rodzinne i spo\u0142eczne\n
- \n
- obni\u017cenie zainteresowania cz\u0142onkami rodziny<\/li>\n\n\n\n
- \u0142atwe wpadanie w irytacj\u0119 wobec cz\u0142onk\u00f3w rodziny<\/li>\n\n\n\n
- op\u00f3r przed wsp\u00f3lnym wypoczynkiem<\/li>\n\n\n\n
- sp\u0119dzanie wi\u0119kszej ilo\u015bci czasu poza domem<\/li>\n\n\n\n
- nadmierne ogl\u0105danie telewizji jako spos\u00f3b ucieczki od problem\u00f3w<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n\n\n\n
- Zwi\u0105zane z prac\u0105\n
- \n
- utrata motywacji i zapa\u0142u<\/li>\n\n\n\n
- poczucie, \u017ce wci\u0105\u017c brakuje na co\u015b czasu<\/li>\n\n\n\n
- niech\u0119\u0107 przed wyj\u015bciem do pracy<\/li>\n\n\n\n
- narastaj\u0105ce niezadowolenie z pracy<\/li>\n\n\n\n
- utrzymuj\u0105ca si\u0119 z\u0142o\u015b\u0107<\/a> i \u017cal do prze\u0142o\u017conych lub wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w<\/li>\n\n\n\n
- potrzeba cz\u0119stego patrzenia na zegarek<\/li>\n\n\n\n
- trudno\u015b\u0107 w wyra\u017caniu w\u0142asnego zdania i podejmowaniu decyzji<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
Fizyczne symptomy wypalenia zawodowego mo\u017cna odnie\u015b\u0107 do zmian w uk\u0142adzie hormonalnym, odporno\u015bciowym, nerwowym i trawiennym, a tak\u017ce mog\u0105 przyczynia\u0107 si\u0119 do objaw\u00f3w l\u0119ku i depresji<\/a>. Mo\u017ce to by\u0107 cz\u0119\u015bciowo spowodowane wysokim uwalnianiem kortyzolu z osi podwzg\u00f3rze-przysadka-nadnercza (HPA). Natomiast przewlek\u0142y stres powoduj\u0105cy objawy wypalenia zawodowego mo\u017ce zamiast tego powodowa\u0107 obni\u017cenie regulacji HPA i hipokortyzolizm. Podobnie zaburzenia snu, kt\u00f3re s\u0105 powszechne w przypadku wypalenia zawodowego, mog\u0105 nie tylko nasila\u0107 reaktywno\u015b\u0107 stresow\u0105 osi HPA, ale je\u015bli staj\u0105 si\u0119 przewlek\u0142e, mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c przyczynia\u0107 si\u0119 do hipokortyzolizmu [5,6,7].<\/p>\n\n\n\n
Wypalenie zawodowe – test<\/h2>\n\n\n\n
Jak zmierzy\u0107 poziom wypalenia zawodowego?<\/p>\n\n\n\n
Narz\u0119dziem pozwalaj\u0105cym zmierzy\u0107 poziom wypalenia zawodowego jest mi\u0119dzy innymi Kwestionariusz Wypalenia Zawodowego (MBI), opracowany przez Maslach i Jackson ju\u017c w 1981 roku. Kwestionariusz sk\u0142ada si\u0119 tylko z 22 pozycji i jest dost\u0119pny w internecie, umo\u017cliwiaj\u0105c samodzielne sprawdzenie ryzyka wyst\u0105pienia wypalenia zawodowego.<\/p>\n\n\n\n
<\/figure>\n\n\n\nWypalenie zawodowe – L4<\/h2>\n\n\n\n
Wed\u0142ug Mi\u0119dzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chor\u00f3b (ICD-11) przyj\u0119tej w czerwcu 2019 przez \u015awiatow\u0105 Organizacj\u0119 Zdrowia (WHO) wypalenie zawodowe mo\u017cna diagnozowa\u0107. Od pocz\u0105tku 2022 roku mo\u017cna otrzyma\u0107 na nie zwolnienie lekarskie u lekarza specjalisty np. psychiatry.<\/p>\n\n\n\n
Wypalenie zawodowe – leczenie<\/h2>\n\n\n\n
Je\u015bli wypalenie zawodowe wynika np. z toksycznego \u015brodowiska i relacji w pracy, to najpro\u015bciej by\u0142oby po prostu zmieni\u0107 to \u015brodowisko. Problem pojawia si\u0119 wtedy, gdy nie jest to w danym momencie mo\u017cliwe oraz, gdy podstaw\u0105 wypalenia s\u0105 indywidualne predyspozycje osobowo\u015bciowe, takie jak np. niskie poczucie w\u0142asnej warto\u015bci. W takim przypadku warto zacz\u0105\u0107 od budowania rezyliencji, czyli odporno\u015bci psychicznej. W tym mog\u0105 pomoc nast\u0119puj\u0105ce czynniki:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- poczucie w\u0142asnej skuteczno\u015bci<\/li>\n\n\n\n
- asertywno\u015b\u0107<\/a><\/li>\n\n\n\n
- stawianie granic w relacjach<\/li>\n\n\n\n
- \u015bwiadomo\u015b\u0107 w\u0142asnych potrzeb<\/li>\n\n\n\n
- zdolno\u015b\u0107 do regulacji poziomu emocji i stresu<\/li>\n\n\n\n
- dbanie o r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy prac\u0105 zawodow\u0105, a czasem prywatnym<\/li>\n\n\n\n
- odnalezienie celu i sensu w swojej pracy<\/li>\n\n\n\n
- zaanga\u017cowanie we w\u0142asny rozw\u00f3j<\/li>\n\n\n\n
- aktywno\u015b\u0107 fizyczna<\/li>\n\n\n\n
- wsparcie spo\u0142eczne<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Je\u015bli samodzielny wysi\u0142ek w radzeniu sobie z wypaleniem zawodowym nie przynosi rezultat\u00f3w, to warto skierowa\u0107 si\u0119 po pomoc do specjalisty.<\/p>\n\n\n\n
Wypalenie zawodowe – jak sobie radzi\u0107<\/h2>\n\n\n\n
Skutki wypalenia zawodowego s\u0105 sprz\u0119\u017cone z d\u0142ugotrwa\u0142ym stresem, zatem pierwszym krokiem do redukcji syndromu wypalenia zawodowego jest redukcja stresu. Aby to zrobi\u0107, trzeba najpierw zrozumie\u0107 czym jest stres i jak dzia\u0142a jego mechanizm.<\/p>\n\n\n\n
Czym jest stres i jak to dzia\u0142a?<\/h2>\n\n\n\n
Jest wiele definicji stresu, a ka\u017cdy na podstawie w\u0142asnego do\u015bwiadczenia m\u00f3g\u0142by o nim wiele opowiedzie\u0107. Sp\u00f3jrzmy na stres jako na reakcj\u0119 organizmu w postaci nieprzyjemnego napi\u0119cia w ciele, kt\u00f3remu towarzyszy m. in. przyspieszone t\u0119tno i oddech. W ten spos\u00f3b nasze cia\u0142o mobilizuje si\u0119 energetycznie i szykuje nas do reakcji walki lub ucieczki.<\/p>\n\n\n\n
Jak to dzia\u0142a?<\/p>\n\n\n\n
Nasz autonomiczny uk\u0142ad nerwowy sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch poduk\u0142ad\u00f3w: sympatycznego i parasympatycznego. Te dwa uk\u0142ady s\u0105 jak gaz i hamulec. Uk\u0142ad sympatyczny (gaz) aktywizuje si\u0119 w sytuacji, kt\u00f3r\u0105 interpretujemy za zagra\u017caj\u0105c\u0105, co skutkuje mobilizacj\u0105 energetyczn\u0105 cia\u0142a i dobrze znanymi doznaniami stresowymi. Gdy postrzegane zagro\u017cenie mija, aktywuje si\u0119 uk\u0142ad parasympatyczny (hamulec), tzn. tryb relaksacji i odpoczynku.<\/p>\n\n\n\n
Skoro wypalenie zawodowe wi\u0105\u017ce si\u0119 z d\u0142ugotrwa\u0142ym stresem, czyli aktywnym uk\u0142adem sympatycznym (gaz), to rozwi\u0105zaniem jest aktywacja uk\u0142adu parasympatycznego – trybu relaksacji (czyli hamulca). Pozostaje odpowiedzie\u0107 na pytanie: jak to zrobi\u0107?<\/p>\n\n\n\n
Jak zredukowa\u0107 stres?<\/h2>\n\n\n\n
Powiedzieli\u015bmy przed chwil\u0105, \u017ce stres wi\u0105\u017ce si\u0119 z aktywacj\u0105 „gazu”, czyli uk\u0142adu sympatycznego. W\u0142\u00f3kna sympatyczne wychodz\u0105 z m\u00f3zgu poprzez kana\u0142 kr\u0119gowy i rozga\u0142\u0119ziaj\u0105 si\u0119 do ka\u017cdego narz\u0105du, naczynia krwiono\u015bnego i gruczo\u0142u potowego w organizmie. „Chemicznym go\u0144cem, kt\u00f3ry w ci\u0105gu sekund doprowadza najr\u00f3\u017cniejsze narz\u0105dy naszego cia\u0142a do pracy na najwy\u017cszych obrotach jest adrenalina i noradrenalina. Adrenalina jest wydzielana w efekcie dzia\u0142ania zako\u0144cze\u0144 nerwowych uk\u0142adu sympatycznego w nadnerczach, noradrenalina jest wydzielana przez wszystkie pozosta\u0142e sympatyczne zako\u0144czenia nerwowe w ca\u0142ym organizmie” [8].<\/p>\n\n\n\n
W konsekwencji z naszych kom\u00f3rek t\u0142uszczowych, w\u0105troby i mi\u0119\u015bni gwa\u0142townie wylewaj\u0105 si\u0119 glukoza oraz najprostsze postacie bia\u0142ek i t\u0142uszcz\u00f3w. Ten chemiczny koktajl stresowy jest paliwem do mobilizacji energetycznej naszego organizmu. Je\u015bli spotkamy nied\u017awiedzia w lesie, a nasz m\u00f3zg zareaguje w wy\u017cej opisany spos\u00f3b, to ca\u0142y chemiczny koktajl zostanie zmetabolizowany podczas reakcji walki lub ucieczki (w przypadku nied\u017awiedzia by\u0142aby to raczej ucieczka).<\/p>\n\n\n\n
Problem pojawia si\u0119, gdy nie ma nied\u017awiedzia, tylko jest np. szef w pracy, a my pozostajemy przed biurkiem przez kolejne 8 godzin. Wtedy ca\u0142y koktajl stresowy kr\u0105\u017cy w naszym uk\u0142adzie krwiono\u015bnym, a my do\u015bwiadczamy utrzymuj\u0105cego si\u0119 napi\u0119cia w ciele.<\/p>\n\n\n\n
Jak pozby\u0107 si\u0119 z krwioobiegu koktajlu stresowego?<\/p>\n\n\n\n
Poprzez wysi\u0142ek fizyczny, dlatego sport jest \u015bwietnym rozwi\u0105zaniem dla os\u00f3b do\u015bwiadczaj\u0105cych przewlek\u0142ego stresu w pracy.<\/p>\n\n\n\n
<\/figure>\n\n\n\nAktywacja „hamulca” stresu<\/h2>\n\n\n\n
Powiedzieli\u015bmy do tej pory jak poradzi\u0107 sobie z chemi\u0105 wydzielan\u0105 w stresie. Wr\u00f3\u0107my jednak do pytania, jak aktywowa\u0107 „hamulec” czyli tryb relaksacji. Podstawowym sposobem na prze\u0142\u0105czenie si\u0119 w tryb relaksacji jest oddech. \u0106wiczenia oparte na kontroli oddechu s\u0105 zatem \u015bwietnym sposobem na aktywowanie „hamulca”. Jednym z takich \u0107wicze\u0144 jest tzw. „box breathing”. Polega to na tym, aby podzieli\u0107 oddech na 4 etapy, a ka\u017cdy z nich ma trwa\u0107 4 sekundy:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- We\u017a g\u0142\u0119boki wdech – nabieraj powietrze przez 4 sekundy.<\/li>\n\n\n\n
- Zatrzymaj powietrze w p\u0142ucach na 4 sekundy.<\/li>\n\n\n\n
- Wydychaj powietrze przez 4 sekundy.<\/li>\n\n\n\n
- Zatrzymaj oddech na 4 sekundy przed kolejnym wdechem i powt\u00f3rz ca\u0142\u0105 procedur\u0119.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Innym polecanym \u0107wiczeniem jest uziemienie. Jest to technika wywodz\u0105ca si\u0119 z praktyk medytacyjnych. Jest szczeg\u00f3lnie skuteczna, gdy do\u015bwiadczamy ruminacji, tzn. nawracaj\u0105cych my\u015bli w zwi\u0105zku z prac\u0105. Wtedy nasza uwaga jest skupiona na my\u015blach o pracy, chocia\u017c fizycznie jeste\u015bmy ju\u017c np. w domu, i nie potrafimy si\u0119 zrelaksowa\u0107. Polega ona na tym, aby intencjonalnie skierowa\u0107 swoj\u0105 uwag\u0119 na doznania zmys\u0142owe, pomimo rozpraszaj\u0105cych my\u015bli. Robi\u0105c to zatrzymujemy b\u0142\u0119dne ko\u0142o ruminacji, a nasz m\u00f3zg zaczyna przetwarza\u0107 bod\u017ace o neutralnym znaczeniu, dzi\u0119ki temu uspokaja si\u0119.<\/p>\n\n\n\n
<\/figure>\n\n\n\nTechnik\u0119 uziemienia mo\u017cesz wykona\u0107 w nast\u0119puj\u0105cej kolejno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Jedz\u0105c posi\u0142ek skieruj swoj\u0105 uwag\u0119 na doznania w Twoich ustach i na j\u0119zyku. Zwolnij prze\u017cuwanie, poczuj struktur\u0119 posi\u0142ku i jego temperatur\u0119. U\u015bwiadom sobie smak jedzenia. Zatrzymaj si\u0119 przy tym i nie spiesz si\u0119 jedz\u0105c. Zauwa\u017c jak zmienia si\u0119 jako\u015b\u0107 dozna\u0144 smakowych, gdy jesz szybko lub wolno, a nawet bardzo wolno. Pozw\u00f3l sobie na do\u015bwiadczanie posi\u0142ku w ten spos\u00f3b tak d\u0142ugo, jak b\u0119dzie to dla Ciebie odpowiednie.<\/li>\n\n\n\n
- Korzystaj\u0105c dalej z posi\u0142ku, powoli pow\u0105chaj go. Mo\u017cesz zamkn\u0105\u0107 oczy, aby zintensyfikowa\u0107 doznania. U\u015bwiadom sobie ca\u0142\u0105 gam\u0119 zapach\u00f3w nap\u0142ywaj\u0105c\u0105 do Twoich nozdrzy. Pozosta\u0144 przy tych doznaniach przez odpowiedni dla Ciebie czas.<\/li>\n\n\n\n
- Skieruj swoj\u0105 uwag\u0119 na d\u017awi\u0119ki p\u0142yn\u0105ce z Twojego otoczenia. Mo\u017cesz zamkn\u0105\u0107 oczy, aby zintensyfikowa\u0107 doznania. U\u015bwiadom sobie co s\u0142yszysz wok\u00f3\u0142 siebie. Utrzymuj uwag\u0119 na tych doznaniach przez odpowiedni dla Ciebie czas.<\/li>\n\n\n\n
- Usi\u0105d\u017a wygodnie, albo po\u0142\u00f3\u017c si\u0119. U\u015bwiadom sobie czego dotyka Twoje cia\u0142o. Je\u015bli le\u017cysz, u\u015bwiadom sobie dotyk powierzchni pod\u0142o\u017ca. Powoli prze\u015bled\u017a te doznania po Twoim ca\u0142ym ciele, od st\u00f3p do g\u0142owy. Nie spiesz si\u0119 przy tym. Niech zajmie to Tobie tyle czasu, ile potrzebujesz.<\/li>\n\n\n\n
- Siedz\u0105c wygodnie wybierz dowolny punkt, lub przedmiot w niedalekiej od Ciebie odleg\u0142o\u015bci. Zauwa\u017c jak\u0105 ma struktur\u0119 materia\u0142, z kt\u00f3rego jest zrobiony, jaki jest jego kolor. Zauwa\u017c rozk\u0142ad \u015bwiat\u0142a i cienia na przedmiocie Twojej obserwacji. Podejd\u017a do tego tak, jakby\u015b pierwszy raz w \u017cyciu widzia\u0142\/a ten przedmiot – z otwarto\u015bci\u0105, ciekawo\u015bci\u0105 i brakiem oczekiwa\u0144.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
Nie istniej\u0105 sytuacje stresowe<\/h2>\n\n\n\n
Poza naprawd\u0119 obiektywnymi sytuacjami w bezpo\u015bredni spos\u00f3b zagra\u017caj\u0105cymi naszemu \u017cyciu, jak np. spotkanie dzikiego nied\u017awiedzia w lesie. Jednak w znacznej wi\u0119kszo\u015bci stres jest wynikiem interpretacji<\/strong> danej sytuacji. To znaczy, \u017ce to co my\u015blimy i czujemy wobec innych ludzi i samych siebie, oraz naszego otoczenia i czynno\u015bci jakie wykonujemy, jest \u017ar\u00f3d\u0142em stresu.<\/p>\n\n\n\n
Jak zatem wp\u0142yn\u0105\u0107 na my\u015bli i emocje?<\/p>\n\n\n\n
Przede wszystkim poprzez nieoceniaj\u0105c\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 tych my\u015bli i emocji. Dlaczego? Poniewa\u017c nie jeste\u015bmy w stanie czego\u015b zmieni\u0107, p\u00f3ki nie jeste\u015bmy tego \u015bwiadomi, a je\u015bli z czym\u015b walczymy (np. oceniamy) to wzmacniamy to. Jak nauczy\u0107 si\u0119 nieoceniaj\u0105cej \u015bwiadomo\u015bci naszych my\u015bli i emocji? Dzi\u0119ki treningowi mindfulness (uwa\u017cno\u015bci).<\/p>\n\n\n\n
Czym jest mindfulness?<\/h2>\n\n\n\n
Mindfulness to nieoceniaj\u0105ca \u015bwiadomo\u015b\u0107 my\u015bli, emocji i dozna\u0144 z cia\u0142a. Obejmuje ona r\u00f3wnie\u017c ciekawo\u015b\u0107, akceptacj\u0119 i otwarto\u015b\u0107 na bie\u017c\u0105ce do\u015bwiadczenia, pozwalaj\u0105c jednostce rozr\u00f3\u017cnia\u0107 i identyfikowa\u0107 potencjalne czynniki przyczyniaj\u0105ce si\u0119 do pozytywnych i \/ lub negatywnych wydarze\u0144, oraz rozumie\u0107 i konstruktywniej reagowa\u0107 na trudne do\u015bwiadczenia, co prowadzi do wzrostu odporno\u015bci psychicznej [9].<\/p>\n\n\n\n
<\/figure>\n\n\n\nTrening mindfulness trwa zwykle 8 tygodni, a jego skuteczno\u015b\u0107 zosta\u0142a potwierdzona naukowo w ci\u0105gu ostatnich 20 lat – do roku 2021 zosta\u0142o opublikowanych prawie 17 ty\u015b. artyku\u0142\u00f3w naukowych dotycz\u0105cych uwa\u017cno\u015bci [10]. Mindfulness \u0107wiczy si\u0119 za pomoc\u0105 r\u00f3\u017cnych medytacji jak np. body scan, medytacja siedz\u0105ca czy wy\u017cej opisana technika uziemienia. Polegaj\u0105 one na obserwowaniu my\u015bli, emocji i dozna\u0144 z cia\u0142a, a ca\u0142y trening rozpoczyna si\u0119 od zauwa\u017cania rozproszenia naszej uwagi wobec przedmiotu naszej obserwacji.<\/p>\n\n\n\n
Jakie s\u0105 korzy\u015bci z praktyki mindfulness?<\/h2>\n\n\n\n
Przede wszystkim redukcja d\u0142ugotrwa\u0142ego stresu, co w przypadku wypalenia zawodowego jest kluczowym aspektem. Badania wykaza\u0142y r\u00f3wnie\u017c, \u017ce odporno\u015b\u0107 na wysoki poziom stresu mo\u017ce by\u0107 rozwijana dzi\u0119ki praktyce mindfulness, poprzez popraw\u0119 samo\u015bwiadomo\u015bci i regulacji emocji, co z kolei zmniejsza emocjonalne wyczerpanie oraz podnosi poziom dobrostanu jednostki [11].<\/p>\n\n\n\n
<\/figure>\n\n\n\nPodsumowanie<\/h2>\n\n\n\n
Wypalenie zawodowe wi\u0105\u017ce si\u0119 z d\u0142ugotrwa\u0142ym stresem zwi\u0105zanym z prac\u0105, dlatego pierwszym krokiem do redukcji objaw\u00f3w wypalenia zawodowego jest redukcja stresu i zbudowanie odporno\u015bci psychicznej. Trening mindfulness (uwa\u017cno\u015bci) jest komplementarnym narz\u0119dziem pozwalaj\u0105cym skutecznie zredukowa\u0107 stres, zbudowa\u0107 odporno\u015b\u0107 psychiczn\u0105 oraz podnie\u015b\u0107 poziom dobrostanu psychicznego.<\/p>\n\n\n\n
Bibliografia:<\/p>\n\n\n\n
- \n
- Zbiegie\u0144-Maci\u0105g, L. (2006). Nowe tendencje i wyzwania w zarz\u0105dzaniu personelem<\/em>.<\/li>\n\n\n\n
- S\u0119k, H. (2012). Wypalenie zawodowe: przyczyny i zapobieganie<\/em>.<\/li>\n\n\n\n
- Fengler, J. (2000). Pomaganie m\u0119czy: wypalenie w pracy zawodowej<\/em>.<\/li>\n\n\n\n
- Janowska, Z., Cewi\u0144ska, J., & Wojtaszczyk, K. (2005). Dysfunkcje zarz\u0105dzania zasobami ludzkimi<\/em>.<\/li>\n\n\n\n
- Hammarstr\u00f6m, P., Rosendahl, S., Gruber, M. J., & Nordin, S. (2023). Somatic symptoms in burnout in a general adult population. Journal of Psychosomatic Research<\/em>, 168<\/em>, 111217. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.jpsychores.2023.111217<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Cohen, S., Janicki-Deverts, D., & Miller, G. E. (2007). Psychological stress and disease. JAMA<\/em>, 298<\/em>(14), 1685. https:\/\/doi.org\/10.1001\/jama.298.14.1685<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Nater, U. M., Fischer, S., & Ehlert, U. (2011). Stress as a pathophysiological factor in functional somatic syndromes. Current Psychiatry Reviews<\/em>, 7<\/em>(2), 152\u2013169. https:\/\/doi.org\/10.2174\/157340011796391184<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Sapolsky, R. M. (2010). Dlaczego zebry nie maj\u0105 wrzod\u00f3w?: psychofizjologia stresu<\/em>.<\/li>\n\n\n\n
- Hidajat, T., Edwards, E. J., Wood, R., & Campbell, M. (2023). Mindfulness-based interventions for stress and burnout in teachers: A systematic review. Teaching and Teacher Education<\/em>, 134<\/em>, 104303. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.tate.2023.104303<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Baminiwatta, A., & Solangaarachchi, I. (2021). Trends and Developments in Mindfulness Research over 55 Years: A Bibliometric Analysis of Publications Indexed in Web of Science.Mindfulness<\/em>, 12<\/em>(9), 2099\u20132116. https:\/\/doi.org\/10.1007\/s12671-021-01681-x<\/a><\/li>\n\n\n\n
- Lee, Y. H., Richards, K. a. R., & Washburn, N. (2021). Mindfulness, resilience, emotional exhaustion, and turnover intention in secondary physical education teaching. Revue Europ\u00e9enne De Psychologie Appliqu\u00e9e<\/em>, 71<\/em>(6), 100625. https:\/\/doi.org\/10.1016\/j.erap.2021.100625<\/a><\/li>\n<\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Problem wypalenia zawodowego mo\u017ce dotyczy\u0107 ka\u017cdego, jednak najwi\u0119ksze ryzyko wyst\u0105pienia wypalenia dotyczy stanowisk kierowniczych, oraz zawod\u00f3w opartych na intensywnych kontaktach z lud\u017ami. Wypalenie zawodowe to zjawisko, kt\u00f3rego do\u015bwiadcza coraz wi\u0119ksza liczba os\u00f3b, b\u0119d\u0105cych w prze\u0142omowych momentach swojego \u017cycia [1].<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3205,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,20],"tags":[],"ppma_author":[62],"class_list":["post-2203","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-stres-i-kryzysy-zyciowe"],"yoast_head":"\n
Wypalenie zawodowe - objawy i jak sobie radzi\u0107? Leczenie<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Obawiasz si\u0119, \u017ce mo\u017cesz mie\u0107\u00a0objawy wypalenia zawodowego? Sprawd\u017a najbardziej podstawowe objawy i skontaktuj si\u0119 z nami!\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Wypalenie zawodowe - objawy i jak sobie radzi\u0107? Leczenie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Obawiasz si\u0119, \u017ce mo\u017cesz mie\u0107\u00a0objawy wypalenia zawodowego? Sprawd\u017a najbardziej podstawowe objawy i skontaktuj si\u0119 z nami!\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Mentali - Blog psychologiczny\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/mentalicentrum\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2023-10-09T09:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-03-03T10:44:01+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/wypalenie-zawodowe.webp\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"900\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"603\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/webp\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Ma\u0142gorzata Otr\u0119bska\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Napisane przez\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Mentali\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe\"},\"author\":{\"name\":\"Mentali\",\"@id\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/#\/schema\/person\/87c74b414832232dc8e514434a59de65\"},\"headline\":\"Wypalenie zawodowe\",\"datePublished\":\"2023-10-09T09:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-03T10:44:01+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe\"},\"wordCount\":2318,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mentali.pl\/#organization\"},\"articleSection\":[\"Aktualno\u015bci\",\"Stres i kryzysy \u017cyciowe\"],\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe\",\"url\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe\",\"name\":\"Wypalenie zawodowe - objawy i jak sobie radzi\u0107? Leczenie\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/#website\"},\"datePublished\":\"2023-10-09T09:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-03-03T10:44:01+00:00\",\"description\":\"Obawiasz si\u0119, \u017ce mo\u017cesz mie\u0107\u00a0objawy wypalenia zawodowego? Sprawd\u017a najbardziej podstawowe objawy i skontaktuj si\u0119 z nami!\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Aktualno\u015bci\",\"item\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Wypalenie zawodowe\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/#website\",\"url\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/\",\"name\":\"Mentali - Blog psychologiczny\",\"description\":\"Kilka s\u0142\u00f3w od specjalist\u00f3w\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mentali.pl\/#organization\"},\"alternateName\":\"Centrum rozwoju i wsparcia psychologicznego\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/mentali.pl\/#organization\",\"name\":\"Centrum Rozwoju i Wsparcia Psychologicznego Mentali\",\"alternateName\":\"Centrum rozwoju i wsparcia psychologicznego\",\"url\":\"https:\/\/mentali.pl\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/mentali-logo.webp\",\"contentUrl\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/mentali-logo.webp\",\"width\":140,\"height\":140,\"caption\":\"Mentali\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.znanylekarz.pl\/placowki\/mentali-centrum-rozwoju-i-wsparcia-psychologicznego\",\"https:\/\/www.facebook.com\/mentalicentrum\",\"https:\/\/www.instagram.com\/mentalicentrum\",\"https:\/\/www.tiktok.com\/@mentalicentrum\",\"https:\/\/maps.app.goo.gl\/S6Ups1nT985UTYpU7\",\"https:\/\/maps.app.goo.gl\/A9CC2RQgtRzh6cPg9\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/#\/schema\/person\/87c74b414832232dc8e514434a59de65\",\"name\":\"Mentali\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/#\/schema\/person\/image\/a4d6fb5dee18dc18948693d10553c56c\",\"url\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/litespeed\/avatar\/8d636cf807fd1e75d98cd43849493b58.jpg?ver=1785932093\",\"contentUrl\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/litespeed\/avatar\/8d636cf807fd1e75d98cd43849493b58.jpg?ver=1785932093\",\"caption\":\"Mentali\"},\"description\":\"Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Morbi quis magna a risus maximus rhoncus. Mauris sed molestie metus, eu fringilla nisi. Ut vel lectus in mi eleifend molestie. Morbi a porttitor elit.\",\"sameAs\":[\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\"],\"url\":\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/author\/admin\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Wypalenie zawodowe - objawy i jak sobie radzi\u0107? Leczenie","description":"Obawiasz si\u0119, \u017ce mo\u017cesz mie\u0107\u00a0objawy wypalenia zawodowego? Sprawd\u017a najbardziej podstawowe objawy i skontaktuj si\u0119 z nami!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Wypalenie zawodowe - objawy i jak sobie radzi\u0107? Leczenie","og_description":"Obawiasz si\u0119, \u017ce mo\u017cesz mie\u0107\u00a0objawy wypalenia zawodowego? Sprawd\u017a najbardziej podstawowe objawy i skontaktuj si\u0119 z nami!","og_url":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe","og_site_name":"Mentali - Blog psychologiczny","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/mentalicentrum","article_published_time":"2023-10-09T09:00:00+00:00","article_modified_time":"2026-03-03T10:44:01+00:00","og_image":[{"width":900,"height":603,"url":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/wypalenie-zawodowe.webp","type":"image\/webp"}],"author":"Ma\u0142gorzata Otr\u0119bska","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Napisane przez":"Mentali","Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe"},"author":{"name":"Mentali","@id":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/#\/schema\/person\/87c74b414832232dc8e514434a59de65"},"headline":"Wypalenie zawodowe","datePublished":"2023-10-09T09:00:00+00:00","dateModified":"2026-03-03T10:44:01+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe"},"wordCount":2318,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/mentali.pl\/#organization"},"articleSection":["Aktualno\u015bci","Stres i kryzysy \u017cyciowe"],"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe","url":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe","name":"Wypalenie zawodowe - objawy i jak sobie radzi\u0107? Leczenie","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/#website"},"datePublished":"2023-10-09T09:00:00+00:00","dateModified":"2026-03-03T10:44:01+00:00","description":"Obawiasz si\u0119, \u017ce mo\u017cesz mie\u0107\u00a0objawy wypalenia zawodowego? Sprawd\u017a najbardziej podstawowe objawy i skontaktuj si\u0119 z nami!","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wypalenie-zawodowe#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Aktualno\u015bci","item":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Wypalenie zawodowe"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/#website","url":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/","name":"Mentali - Blog psychologiczny","description":"Kilka s\u0142\u00f3w od specjalist\u00f3w","publisher":{"@id":"https:\/\/mentali.pl\/#organization"},"alternateName":"Centrum rozwoju i wsparcia psychologicznego","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/mentali.pl\/#organization","name":"Centrum Rozwoju i Wsparcia Psychologicznego Mentali","alternateName":"Centrum rozwoju i wsparcia psychologicznego","url":"https:\/\/mentali.pl\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/mentali-logo.webp","contentUrl":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/mentali-logo.webp","width":140,"height":140,"caption":"Mentali"},"image":{"@id":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.znanylekarz.pl\/placowki\/mentali-centrum-rozwoju-i-wsparcia-psychologicznego","https:\/\/www.facebook.com\/mentalicentrum","https:\/\/www.instagram.com\/mentalicentrum","https:\/\/www.tiktok.com\/@mentalicentrum","https:\/\/maps.app.goo.gl\/S6Ups1nT985UTYpU7","https:\/\/maps.app.goo.gl\/A9CC2RQgtRzh6cPg9"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/#\/schema\/person\/87c74b414832232dc8e514434a59de65","name":"Mentali","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/#\/schema\/person\/image\/a4d6fb5dee18dc18948693d10553c56c","url":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/litespeed\/avatar\/8d636cf807fd1e75d98cd43849493b58.jpg?ver=1785932093","contentUrl":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/litespeed\/avatar\/8d636cf807fd1e75d98cd43849493b58.jpg?ver=1785932093","caption":"Mentali"},"description":"Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Morbi quis magna a risus maximus rhoncus. Mauris sed molestie metus, eu fringilla nisi. Ut vel lectus in mi eleifend molestie. Morbi a porttitor elit.","sameAs":["https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci"],"url":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/author\/admin"}]}},"authors":[{"term_id":62,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"malgorzata-otrebska","display_name":"Ma\u0142gorzata Otr\u0119bska","avatar_url":{"url":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/autor-malgorzata-otrebska.webp","url2x":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/autor-malgorzata-otrebska.webp"},"author_category":"","user_url":"","last_name":"","first_name":"","first_name_2":"","last_name_2":"","user_url_2":"","job_title":"","description":"<p>Psycholog, a tak\u017ce mediator. Specjalizuje si\u0119 w sprawach rodzinnych, karnych i cywilnych.<\/p>\r\n\r\n<a href=\"https:\/\/mentali.pl\/specjalista\/malgorzata-otrebska-psycholog-wroclaw\"><div class=\"profil-specjalisty\">Profil specjalisty<\/div><\/a>"}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2203","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2203"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2203\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3719,"href":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2203\/revisions\/3719"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2203"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2203"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2203"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2203"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}} - S\u0119k, H. (2012). Wypalenie zawodowe: przyczyny i zapobieganie<\/em>.<\/li>\n\n\n\n
- Zbiegie\u0144-Maci\u0105g, L. (2006). Nowe tendencje i wyzwania w zarz\u0105dzaniu personelem<\/em>.<\/li>\n\n\n\n
![\"wypalenie](\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/wypalenie-zawodowe-leczenie.webp\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"chroniczne](\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/objawy-wypalenia-zawodowego.webp\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"jak](\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/jak-radzic-z-wypaleniem-zawodowym.webp\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"unikn\u0105\u0107](\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/wypalenie-zawodowe-objawy.webp\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"jak](\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/jak-radzic-sobie-z-wypaleniem-zawodowym.webp\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"wypalenie](\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/wypalenie-zawodowe-techniki-uspokajajace.webp\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"osoby](\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/wypalenie-zawodowe-jak-sobie-radzic.webp\")
<\/figure>\n\n\n\n![\"zmianie](\"https:\/\/mentali.pl\/aktualnosci\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/leczenie-wypalenie-zawodowe.webp\")
<\/figure>\n\n\n\n