Pożądanie responsywne

Co to właściwie jest pożądanie?

Zanim przejdziemy do tego, czym jest pożądanie responsywne, przybliżymy definicje pożądania:

• pożądanie seksualne to suma sił, które powodują podjęcie przez człowieka zachowań seksualnych. Na te siły składają się następujące czynniki:
  • czynniki biologiczne,
  • czynniki psychologiczne,
  • czynniki kulturowe.
• pożądanie seksualne jest złożonym procesem psychofizjologicznym, regulowanym przez układ dopaminergiczny i hormonalny, wpływający na percepcję i interpretację bodźców seksualnych.

W literaturze ukazane są różne modele pożądania:

• pierwszy model reakcji seksualnej człowieka składa się z czterech faz:
  • 1) podniecenia,
  • 2) plateau,
  • 3) orgazmu,
  • 4) odprężenia.

Fazy te zostały scharakteryzowane na podstawie zmian fizjologicznych, do których należą: przyspieszony oddech, przyspieszona akcja serca, zmiana kolorystyki ciała (tak zwany rumieniec seksualny) oraz powiększenie i przekrwienie narządów genitalnych. Model ten jest bardziej typowy dla mężczyzn.

• natomiast kolejny uzupełniony model reakcji seksualnej człowieka składa się z pięciu faz:
  • 1) pożądania,
  • 2) podniecenia,
  • 3) plateau,
  • 4) orgazmu,
  • 5) odprężenia.
• późniejszy model pożądania podkreśla, że u ludzi występuje nie tylko pożądanie spontaniczne, lecz również pożądanie responsywne. Zauważono, że seksualność na przestrzeni życia człowieka ulega zmianom, a także występują indywidualne różnice w zakresie cyklu reakcji seksualnej. Model alternatywny zawiera siedem elementów:1) podniecenie seksualne,2) pożądanie w odpowiedzi + podniecenie seksualne,3) satysfakcja seksualna +/- orgazm,4) poczucie dobrostanu psychicznego, intymności i bliskości,5) różnorodne motywy podjęcia aktywności seksualnej lub zgody na aktywność seksualną, jak na przykład potrzeba bliskości,6) gotowość na stymulację,7) stymulacja seksualna.

Modele podkreślające fakt, iż pożądanie często pojawia się w trakcie stymulacji seksualnej, są bardziej typowe dla kobiet.

Pożądanie responsywne a spontaniczne pożądanie

Możemy wyróżnić dwa rodzaje pożądania. W przypadku pożądania responsywnego pragnienie seksualne może pojawić się, na przykład podczas czułych pieszczot, jako odpowiedź na przyjemne doznania płynące z ciała. Występuje w zaistniałej już sytuacji seksualnej. Natomiast idealny przykład pożądania spontanicznego to fantazje i myśli erotyczne o partnerze, których konsekwencją jest podniecenie seksualne. Pojawia się ono nagle, również bez kontekstu erotycznego, wywołując odpowiedź ciała – zwiększoną lubrykacją pochwy lub erekcję. W głowie pojawia się myśl: „Chcę uprawiać seks!”. Badania pokazują, że seksualne myśli i fantazje, które cechują pożądanie spontaniczne przez kobiety deklarowane, są stosunkowo rzadko, większość kobiet przyznała, że częściej odczuwała pożądanie seksualne w reakcji na zachowanie partnera względem nich.

Podsumowując, pożądanie spontaniczne występuje zazwyczaj na początku relacji, natomiast pożądanie responsywne opiera się na emocjonalnym bezpieczeństwie i bliskości. W długotrwałych związkach może słabnąć, stąd ważna jest wzajemna praca partnerów nad pożądaniem responsywnym. Zarówno pożądanie responsywne, jak i spontaniczne są naturalne, a ich występowanie zależne jest od kontekstu oraz czynników indywidualnych. Należy podkreślić, iż nie ma „lepszego i gorszego” rodzaju pożądania.

Pożądanie responsywne

Pożądanie responsywne pojawia się w trakcie trwającej już aktywności seksualnej. Nie jest ono nagłe ani spontaniczne – w tym przypadku to aktywność seksualna wyzwala pożądanie. Jest zależne od zewnętrznych czynników, takich jak: poczucie bezpieczeństwa, więź emocjonalna oraz nastrój. Pożądanie responsywne jest wywoływane przez fizyczne bodźce, takie jak:

• stworzenie intymnej atmosfery,
• masaż,
• pocałunki,
• rozmowa,
• pieszczoty,
• czułość
• użycie gadżetów erotycznych.

Widoczne jest w stałych, długich związkach i wymaga budowania intymności oraz zaangażowania.

Pożądanie responsywne u mężczyzn

Pożądanie responsywne zauważyć można szczególnie u mężczyzn pozostających w długotrwałych związkach. Dla mężczyzn największe znaczenie ma erotyzm i czynniki indywidualne, natomiast celem pożądania seksualnego jest dla nich zachowanie seksualne. Zarówno kobieta, jak i mężczyzna może nie odczuwać spontanicznej ochoty na seks, lecz odczuwać pożądanie responsywne pojawiające się w odpowiedzi, na przykład na pieszczoty czy atmosferę intymności.

Pożądanie responsywne u kobiet

Z badań wypływa wniosek, iż u kobiet zdecydowanie częściej niż u mężczyzn występuje pożądanie responsywne. Badania pokazują różnorodność motywów podejmowania przez kobiety stosunków seksualnych. Obok tych związanych z pożądaniem spontanicznym, do których należą: przyjemność i ochota na seks, widoczne są wyrażenie miłości do partnera oraz zgoda na zainicjowanie przez niego stosunku seksualnego.

Satysfakcja seksualna kobiet wiąże się często z:

• poczuciem bliskości,
• poczuciem zaangażowania,
• wzrostem intymności w związku.

Kobietami kieruje więc potrzeba zbliżenia emocjonalnego i wyrażenia miłości partnerowi. W badaniach większość pytanych kobiet przyznała, że częściej odczuwała pożądanie seksualne w reakcji na zachowanie partnera względem nich aniżeli spontaniczne pożądanie. Ponadto zauważono różnice między kobietami w premenopauzie oraz postmenopauzie. U kobiet w okresie postmenopauzalnym występuje niższy poziom androgenów, uzyskały one wyższe wyniki na skali emocje/miłość, ponieważ bliskość emocjonalna odgrywa u nich większą rolę w wywoływaniu pożądania w odpowiedzi.

Pożądanie u mężczyzn i kobiet – różnice

Z badań wynika, że kobiety i mężczyźni różnią się pod względem przyczyn pożądania. Dla kobiet celem pożądania seksualnego jest miłość oraz bliskość emocjonalna, natomiast dla mężczyzn zachowanie seksualne. Dla kobiet największe znaczenie ma romantyzm i więź interpersonalna, za to dla mężczyzn erotyzm i czynniki indywidualne. To, czy osoba odczuwa niskie, czy wysokie pożądanie, klaruje się w momencie porównania z partnerem. Badania pokazują, iż u większości mężczyzn występuje pożądanie spontaniczne, natomiast u większości kobiet pożądanie responsywne, dlatego też ważne jest określenie własnego typu pożądania oraz szczera komunikacja z partnerem.

Jak zadbać o popęd seksualny?

W literaturze znaleźć można wskazówki z różnych obszarów, jak wywołać popęd seksualny, należą do nich:

• obszar bodźców erotycznych zawierający między innymi myśli seksualne, oglądanie filmów erotycznych,
• obszar bliskości fizycznej, do którego należy na przykład flirtowanie,
• obszar emocji i miłości, który zawiera poczucie bliskości z partnerem,
• obszar romantyczności, czyli romantyczne sytuacje z partnerem. Posiadane przez wielu mężczyzn przekonanie o tym, że zawsze powinno pojawiać się pożądanie spontaniczne, nakłada na nich dużą presję. Dlatego wymaga podkreślenia fakt, iż zarówno pożądanie responsywne, jak i spontaniczne są naturalne.Aby zadbać o życie seksualne, ważne jest wzajemne zrozumienie oraz szacunek, świadoma zgoda, zadbanie o przygotowanie zmysłowej atmosfery, tutaj przykładem może być relaksujący masaż, ponieważ kluczowe jest stworzenie odpowiednich warunków sprzyjających pożądaniu. Ponadto istotna jest znajomość własnego ciała, tego, co konkretną osobę podnieca oraz chęć szczerej rozmowy, ponieważ brak komunikacji między partnerami negatywnie wpływa również na sferę seksualną. Na pożądanie wpływają przekonania na temat seksualności, uprzednie doświadczenia, schematy myślowe dotyczące własnego ciała oraz relacji.

Trudności w obszarze seksualności

Ogromny wpływ na satysfakcjonujące życie seksualne pary mają przekonania o seksualności, które mają partnerzy. Jednym z przekonań, które szkodzi tej sferze, brzmi: „pożądanie spontaniczne musi być tak silne, jak na początku związku”. Wielu mężczyzn, w sytuacji, w której kobieta nie jest gotowa od razu do współżycia, uważa, że straciła nimi zainteresowanie. Natomiast kobiety, w sytuacji, gdy erekcja u partnera nie pojawia się od razu, myślą, iż już go nie podniecają. Dlatego tak ważna jest edukacja w zakresie seksualności, ponieważ fałszywe przekonania wpływają destrukcyjnie na życie intymne, ponieważ prowadzą do nierealistycznych oczekiwań, a w konsekwencji do frustracji. Terapia seksuologiczna może pomóc w budowaniu relacji, zaangażowania oraz komunikowaniu swoich potrzeb, co wpłynie na wzbudzenie pożądania.